Сямейны педсавет, або Адна прафесія на траіх
Цэлыя стосы вучнёўскіх сшыткаў Вера Уладзіміраўна Малахвей прыносіла дадому. Дачушкі не без цікавасці назіралі за тым, як чырвонай ручкай яна акуратна выпраўляла памылкі. Бачылі, з якім задавальненнем выводзіла пяцёркі вучням. І моршчылася, уздыхала, калі работа аказвалася так сабе, з мноствам памылак. Тады ўнізе і з’яўлялася тлустагаловая двойка.
– Хопіць ужо, ідзіце спаць,– адпраўляла маці дачушак у ложак, а сама працягвала працаваць, хаця стрэлкі гадзінніка ўжо паказвалі далёка за поўнач…
Хто б тады мог падумаць, што яе Волечка і Таццянка таксама раздзеляць маміну педагагічную справу. Вольга – настаўніца англійскай мовы ў сярэдняй школе №3, Таццяна выкладае матэматыку і інфарматыку ў СШ №2 г.п.Зэльва. І вось сёння я іх госць на “сямейным педсавеце”. Сядзім ва ўтульнай зале за кубкам гарбаты. Размаўляем. Смяёмся.
– Па маіх сцежках пайшлі, – задаволена адзначае Вера Уладзіміраўна. – А па-іншаму і быць не магло, бо з дзяцінства лялькі і мяккія цацкі былі іх вучнямі, а аловак станавіўся ўказкай. Калі дзяўчынак не было з кім пакінуць дома, брала з сабой у школу. Вось і наглядзеліся на маму-настаўніцу.
– А хто ў свой час аказаў уплыў на ваш выбар прафесіі? – пытаюся ў суразмоўцы.
– Ведаеце, у той школе, дзе я вучылася, быў вельмі моцны аўтарытэт настаўнікаў. Гэта былі прафесійныя людзі – разумныя, інтэлігентныя. Яны падказвалі, накіроўвалі, давалі парады. Мы глядзелі на іх як на багоў і марылі хоць крыху быць падобнымі да іх.
З таго часу шмат вады ўцякло. Сёння ў выпускніцы лінгвістычнага ўніверсітэта, настаўніцы вышэйшай катэгорыі Веры Малахвей ужо 41 год педагагічнага стажу. І дырэктарам Дома піянераў у свой час была, і метадыстам у аддзеле адукацыі, і настаўніцаў у былой Тулаўскай школе. Зараз выкладае нямецкую мову дзярэчынскім школьнікам.
– Кажуць, настаўніца яна строгая, гаворыць з хітрынкай у вачах старэйшая Вольга, як і маці і сястра, таксама Уладзіміраўна…
– Не слухайце вы яе, я настаўні-ца не строгая, а справядлівая, – тут жа папраўляе старэйшую дачку Вера Уладзіміраўна. – Люблю дысцыпліну і паблажак не дапускаю. Самі ж ведаеце: калі будзе добры настаўнік, то будзе і добры інжынер, і добры трактарыст, і добры ўрач. Канешне, не-не ды і ўзнікаюць сумненні: можа, занадта шмат мы ад нашых дзяцей патрабуем. Але ўсё хочацца, каб лепш…
Ды ніхто і не сумняваецца, Вера Уладзіміраўна. Можна закончыць самую лепшую школу, потым прэстыжны ўніверсітэт, атрымаць выдатныя веды, але не менш важны ўніверсітэт жыццёвы, які загартоўвае, выпрабоўвае на годнасць і чалавечнасць. Роля настаўніка ў гэтай справе далёка не апошняя.
Працягваючы гутарку пра акалічнасці педагагічнай справы, запытала:
– Ёсць меркаванне, што масавыя прафесіі, да якіх можна аднесці і вашу, зараз не вельмі прэстыжныя. Дапамажыце разбурыць стэрэатып…
–Глупства ўсё гэта. Не месца ўпрыгожвае чалавека, а чалавек месца, – разважае Таццяна. – Гэта прымаўка мае непасрэднае дачыненне да настаўніцкай прафесіі. Тысячы педагогаў дэманструюць найвышэйшы пілатаж у прафесіі, значыць ім гэта падабаецца і сваю спецыяльнасць яны не лічаць непрыстыжнай. Узяць хоць маю маму. А сястру? Ведаеце, яна ж адзіная ў раёне распрацавала сеткавую супольнасць для настаўнікаў замежных моў. Свайго роду інфармацыйна-метадычны партал, якім ужо сёння карыстаюцца педагогі з усяго раёна.
– Я ёй казала, маўляў, няхай Таццяна дапаможа – як ніяк камп’ютаршчык, – дадае Вера Уладзіміраўна. – А тая ні ў якую, сама метадам спроб і памылак такі распрацавала гэту праграму. Мы ёй ганарымся.
Дарэчы, ганарыцца Вольгай Уладзіміраўнай ёсць яшчэ адна нагода. Два гады таму пад яе кіраўніцтвам вучаніца Дар’я Малі-ніна, цяпер ужо студэнтка, з рэспубліканскага конкурсу даследчых работ прывезла другое месца.
– Поспехі вучняў – лепшы падарунак настаўніку, – упэўнена Вольга Уладзіміраўна. – А што для гэтага трэба? Трэба проста паверыць у свайго вучня, і ён прыкладзе ўсе сілы, каб стаць лепшым. У той жа час, я разумею, што многім вучням мой прадмет ніколі не спа-трэбіцца ў жыцці – яны цудоўна пражывуць без англійскай мовы і будуць шчаслівымі. Я толькі хачу, каб на маіх уроках яны адчувалі сябе камфортна. І здаецца, узаемадзеянне ў нас ёсць.
Напэўна, так бывае толькі тады, калі вучань перад сабой бачыць гатовага да перамен педагога, педагога, які развіваецца.
– Прыйшло новае пакаленне, і з гэтым трэба лічыцца, – упэўнена Вера Уладзіміраўна. – Больш працаваць над сабой, дазволіць сабе вандраваць, чытаць сучасную літаратуру, займацца спортам, свабодна валодаць сучаснымі гаджэтамі. Хоць я сваім вучням пастаянна паўтараю: ня-гледзячы на ўсе модныя тэхналогіі, бярыце кнігі і чытайце літаратуру, лепш класічную.
– Раней вучань ішоў да настаўніка, у бібліятэку, а сёння ён адкрывае гугл. Адчуваеце розніцу? – прадаўжае думку маці Таццяна Уладзіміраўна.
–Нябось, “дуюць” усё з інтэрнэта?
–Ды не ў гэтым справа. Калі ён спісвае, значыць чагосьці не разумее. Значыць, трэба растлумачыць яшчэ раз, яшчэ і яшчэ… Гэта наша работа.
…У той вечар у доме Малахвеяў яшчэ доўга не сціхала гаворка пра школьныя справы. Тром настаўнікам, якія жывуць у адным доме, заўсёды ёсць што абмеркаваць і з чым падзяліцца. І як добра, што па спадчыннасці перадаюцца не толькі хваробы, але і прафесіі.
Ірына МІКЛАШЭВІЧ.